سـخـن

به معنی افعال زیر به دقت، توجه کنید:

نوشت، نشست، نواخت، نهاد، نگریست، نشاند

همه ­ی این افعال در یک نکته مشترک هستند و آن عملی است که این افعال برای بیان آن به کار رفته ­اند، بدین معنی که همه ­ی این فعل ­ها حرکت از بالا به پایین را القا می­کنند؛ مثلاً: نشستن عملی است که انجام آن مستلزم حرکت از بالا به پایین است و بقیه ­ی فعل­ ها نیز به همین صورت.

اما نکته ­ای که به تاریخ زبان برمی­گردد و هدف از این جستار بیان آن نکته است، اینکه، در فارسی باستان پیشوند نـِ /ni/  برای القای حرکت از بالا به پایین بوده و در ساختمان فعل به کار می­رفته­است، این پیشوند از دوره­ ی باستان به دوره ­ی میانه و دری منتقل شده و در ساختمان فعل و صیغه­ های اسمیِ مشتق از فعل باقی مانده ­است. با دقت در ساختمان افعال بالا این پیشوند را به خوبی مشاهده خواهیم کرد.